Nguyên lý: gương + thấu kính hiệu chỉnh

Kính tổ hợp (catadioptric) kết hợp gương chính với thấu kính hiệu chỉnh ở đầu ống, "gập" đường sáng 2–3 lần trong thân ống ngắn. Hai dòng chính:

  • Schmidt-Cassegrain (SCT): kính hiệu chỉnh mỏng, tiêu cự thường f/10, dải khẩu độ rộng 150–355mm (6″–14″). Hệ sinh thái phụ kiện lớn nhất trong các họ kính.
  • Maksutov-Cassegrain (Mak): kính hiệu chỉnh dày hình lưỡi liềm, thường f/12–f/15, khẩu độ phổ biến 90–180mm. Tương phản cao hơn SCT một chút, nhưng nặng và lâu cân bằng nhiệt.

Điểm mạnh

  • Gọn nhất theo khẩu độ: SCT 200mm f/10 dài chỉ ~50cm — bằng một nửa Newtonian cùng khẩu độ. Bỏ cốp xe, mang lên máy bay (bản nhỏ) đều dễ.
  • Tiêu cự dài bẩm sinh: f/10–f/15 cho ảnh hành tinh/Mặt Trăng to, tương phản cao — và là nền tảng tuyệt vời cho chụp hành tinh (kéo lên f/20–f/30 bằng Barlow).
  • Đa năng có GoTo: hầu hết SCT bán kèm chân đế GoTo fork — bộ "mua một lần xong" cho người thích công nghệ.

Điểm yếu

  • Đắt: giá mỗi mm khẩu độ cao hơn Newtonian nhiều — bạn trả tiền cho sự gọn nhẹ.
  • Trường nhìn hẹp, f/chậm: kém hợp chụp deep-sky trường rộng (dù focal reducer ×0,63 cải thiện phần nào).
  • Cân bằng nhiệt lâu: ống kín, khối lượng lớn — Mak 150mm có thể cần 1 giờ mới ổn định; kính hiệu chỉnh phía trước dễ đọng sương (cần dew shield + đai sưởi). Trong thực tế, dân dùng SCT/Mak thường mang kính ra trước 45–60 phút và bật đai sưởi ngay từ đầu buổi — đừng đợi sương đọng rồi mới xử lý, vì lau kính đang ướt dễ để lại vệt.
  • Gương phụ chắn sáng lớn hơn Newtonian (30–35% đường kính) → tương phản kém hơn khúc xạ cùng khẩu độ một chút.

Ai nên chọn kính tổ hợp

  • Người ưu tiên gọn nhẹ + hành tinh/Mặt Trăng: ban công chung cư, hay đi du lịch, xe nhỏ.
  • Người thích GoTo "mua là chạy": các bộ SCT GoTo (ví dụ dòng NexStar) là hệ thống khép kín dễ dùng nhất cho người mới thích công nghệ.
  • Dân chụp hành tinh nghiêm túc: SCT 200mm+ + Barlow + camera hành tinh là công thức chuẩn của giới planetary imaging.

Không nên chọn nếu ngân sách hạn chế mà mục tiêu là deep-sky — cùng số tiền, Dobsonian cho khẩu độ gấp đôi và trải nghiệm deep-sky vượt trội.